Phân loại các loại hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, khí FM200, CO2 và bọt Foam

Hệ thống chữa cháy tự động là “hàng rào bảo vệ” tuyến cuối khi đám cháy bùng phát mà không có người kịp can thiệp. Hiểu rõ các loại hệ thống chữa cháy tự động, nguyên lý dập lửa và phạm vi ứng dụng giúp chủ đầu tư lựa chọn đúng giải pháp cho nhà xưởng, kho hàng hay phòng server, tránh lãng phí chi phí nhưng vẫn đáp ứng tiêu chuẩn PCCC.

Hệ thống chữa cháy tự động là gì và cơ chế kích hoạt

Hệ thống chữa cháy tự động (Automatic Fire Extinguishing System) là tổ hợp thiết bị có khả năng tự phát hiện cháy và phun chất chữa cháy mà không cần con người trực tiếp thao tác tại hiện trường. Hệ thống nhận tín hiệu từ đầu báo khói, đầu báo nhiệt hoặc các cảm biến chuyên dụng, sau đó tự động kích hoạt van cấp nước, bình chứa khí hoặc bọt foam để khống chế đám cháy trong giai đoạn đầu.

Về cấu trúc cơ bản, đa số hệ thống chữa cháy tự động đều bao gồm:

• Thiết bị phát hiện cháy: đầu báo khói, đầu báo nhiệt, đầu báo lửa, cảm biến khí.
• Trung tâm điều khiển: tủ trung tâm báo cháy hoặc module điều khiển khu vực.
• Thiết bị chấp hành: van điện, van kích hoạt, đầu phun sprinkler, đầu phun khí, đầu phun bọt, đầu phun màn nước drencher.
• Nguồn cung cấp chất chữa cháy: trạm bơm nước, bồn chứa nước, bình chứa khí FM-200/CO2, bồn/dung dịch foam.
• Đường ống, dây dẫn tín hiệu và hệ thống cấp nguồn (AC và nguồn dự phòng DC).

Khái niệm tam giác lửa và 4 nguyên lý dập tắt đám cháy

Mọi hệ thống chữa cháy tự động đều được thiết kế xoay quanh “tam giác lửa”, gồm ba yếu tố duy trì đám cháy:

• Nhiên liệu: giấy, gỗ, nhựa, xăng dầu, gas, dung môi, vải, cáp…
• Oxy: có trong không khí hoặc môi trường giàu oxy.
• Nhiệt độ đủ cao để mồi và duy trì phản ứng cháy.

Khi loại bỏ hoặc suy giảm mạnh một trong ba yếu tố trên, đám cháy sẽ bị dập tắt. Từ đó hình thành bốn nguyên lý dập lửa chính mà các hệ thống chữa cháy tự động đang áp dụng:

1. Nguyên lý làm mát
   Chất chữa cháy hấp thụ nhiệt lượng từ vùng cháy, hạ nhiệt độ xuống dưới điểm bắt cháy. Ví dụ điển hình là hệ thống sprinkler nước, màn nước drencher. Nước có nhiệt dung riêng cao nên hấp thụ nhiệt nhanh và hiệu quả, vừa làm mát nhiên liệu vừa làm giảm bức xạ nhiệt.
2. Nguyên lý làm ngạt (giảm nồng độ oxy)
   Chất chữa cháy thay thế không khí hoặc đẩy oxy ra khỏi vùng cháy, đưa nồng độ oxy xuống dưới khoảng 15% thể tích, khiến phản ứng cháy không thể duy trì. Đây là nguyên lý hoạt động chính của hệ thống chữa cháy khí CO2, một phần của các hệ thống khí trơ khác và foam phủ dày trên bề mặt chất lỏng.
3. Nguyên lý cô lập nhiên liệu
   Tạo lớp màng cách ly giữa nhiên liệu và không khí, ngăn hơi nhiên liệu bay lên, từ đó triệt tiêu nguồn cung cấp hỗn hợp cháy. Hệ thống chữa cháy bọt foam cho xăng dầu, dung môi lỏng là ví dụ tiêu biểu: lớp bọt phủ kín ngăn xăng dầu tiếp xúc với oxy không khí.
4. Nguyên lý ức chế phản ứng chuỗi hóa học
   Một số khí chữa cháy sạch như FM-200 (HFC-227ea) không chỉ hấp thụ nhiệt mà còn can thiệp vào phản ứng dây chuyền của các gốc tự do trong ngọn lửa, làm gián đoạn và triệt tiêu quá trình cháy ở mức phân tử. Cơ chế này đặc biệt hữu hiệu với đám cháy điện, cháy thiết bị tinh vi trong phòng server, trung tâm dữ liệu.

Khi thiết kế hệ thống chữa cháy tự động, kỹ sư PCCC sẽ lựa chọn chất chữa cháy và cấu hình hệ thống dựa trên nguyên lý phù hợp nhất với loại nguy cơ cháy cụ thể, vừa đảm bảo hiệu quả dập tắt, vừa hạn chế tối đa thiệt hại thứ cấp cho tài sản và thiết bị.

Cơ chế kích hoạt bằng thủy lực hoặc module điều khiển điện tử

Cách thức kích hoạt hệ thống chữa cháy tự động hiện nay chủ yếu theo hai dạng: kích hoạt cơ học bằng nhiệt (thủy lực) và kích hoạt điện qua tủ trung tâm hoặc module điều khiển.

1. Cơ chế kích hoạt cơ học bằng nhiệt (sprinkler thủy lực)

Đây là dạng phổ biến trong hệ thống sprinkler nước truyền thống. Trên mỗi đầu phun sprinkler có lắp:

• Bóng thủy tinh chứa chất lỏng giãn nở nhiệt, hoặc
• Thanh kim loại hàn nóng chảy ở ngưỡng nhiệt độ định sẵn.

Khi nhiệt độ môi trường ở khu vực đó tăng vượt ngưỡng thiết kế (thường 68°C, 79°C, 93°C… tùy loại), bóng thủy tinh giãn nở vỡ hoặc mối hàn chảy ra. Lúc này, van tại đầu phun mở, nước từ đường ống chịu áp lực sẽ xả trực tiếp xuống khu vực cháy. Việc kích hoạt hoàn toàn dựa vào tác động nhiệt, không phụ thuộc vào nguồn điện hay trung tâm điều khiển.

Đặc điểm nổi bật:

• Chỉ những đầu sprinkler gần vùng cháy mới kích hoạt, giúp tiết kiệm nước và giảm thiệt hại do nước gây ra.
• Đảm bảo hoạt động ngay cả khi mất điện, miễn là trạm bơm và nguồn nước còn đáp ứng áp lực.

2. Cơ chế kích hoạt bằng tủ trung tâm điều khiển điện tử

Đây là cơ chế chủ đạo trong hệ thống chữa cháy khí FM-200, CO2, hệ thống bọt foam cố định và màn nước drencher kết hợp van xả tràn Deluge. Quy trình cơ bản như sau:

1. Đầu báo khói, nhiệt, lửa hoặc công tắc khẩn (Manual Call Point) gửi tín hiệu về tủ trung tâm báo cháy.
2. Tủ trung tâm phân tích, xác nhận tình trạng cháy thật (thông qua logic 2 tín hiệu, trễ thời gian, xác nhận tại chỗ…).
3. Khi đủ điều kiện, tủ trung tâm hoặc module điều khiển khu vực sẽ:
   1. Phát tín hiệu cảnh báo bằng còi, đèn, loa hướng dẫn sơ tán.
   2. Gửi xung điện 24VDC đến cuộn coil điện từ của van kích hoạt (solenoid valve) hoặc van Deluge.
   3. Van kích hoạt mở, giải phóng áp lực tới van chính, mở đường cho nước, foam hoặc khí FM-200/CO2 phun ra toàn bộ hệ thống đầu phun trong vùng bảo vệ.

Cơ chế điện tử cho phép:

• Cài đặt thời gian trễ xả khí để con người kịp thoát nạn, đặc biệt quan trọng với hệ thống chữa cháy khí CO2.
• Điều khiển chọn vùng xả, tránh kích hoạt diện rộng không cần thiết.
• Kết nối liên động với hệ thống thông gió, cửa chống cháy, thang máy… để tối ưu an toàn tổng thể.

Hệ thống chữa cháy khí sạch FM-200 và khí CO2 cho phòng thiết bị điện tử

Đối với khu vực chứa thiết bị điện, máy móc giá trị cao như phòng server, tủ điện trung thế, trạm biến áp trong nhà, phòng điều khiển trung tâm, thư viện cổ, kho lưu trữ hồ sơ, việc dùng nước có thể gây hư hỏng nặng tài sản. Lúc này, giải pháp chữa cháy không dùng nước như hệ thống chữa cháy khí FM-200 và khí CO2 là lựa chọn chuyên dụng.

Hai hệ thống này đều hoạt động theo nguyên lý ngập khí toàn phần (total flooding): khí chữa cháy được xả vào không gian kín với nồng độ tính toán sẵn để dập lửa trên toàn bộ thể tích bảo vệ, chứ không chỉ tại vị trí ngọn lửa. Tuy nhiên, tính chất an toàn với con người và thiết bị của hai loại khí rất khác nhau.

Hệ thống chữa cháy khí FM-200 (HFC-227ea): An toàn cho con người và thiết bị

Hệ thống chữa cháy khí FM-200 (tên hóa học HFC-227ea) được xếp vào nhóm “khí sạch” do không dẫn điện, không để lại cặn, không ăn mòn kim loại và ít ảnh hưởng đến thiết bị điện tử, bản vẽ, tài liệu quý. Đây là một trong các loại hệ thống chữa cháy tự động lý tưởng cho hạ tầng công nghệ thông tin, trung tâm dữ liệu.

Nguyên lý dập cháy của FM-200

• Hấp thụ nhiệt rất nhanh, làm giảm nhiệt độ vùng cháy.
• Ức chế phản ứng dây chuyền của ngọn lửa ở mức phân tử.
• Không làm suy giảm oxy một cách nguy hiểm như CO2, nên vẫn duy trì được điều kiện thở trong thời gian ngắn để con người kịp thoát ra.

Theo thiết kế chuẩn, hệ thống FM-200 có thể dập tắt đám cháy trong vòng khoảng 10 giây kể từ khi bắt đầu xả khí, nếu phòng bảo vệ được bịt kín và không có gió lùa mạnh làm phân tán khí.

Ưu điểm của hệ thống FM-200

• An toàn cho con người: Ở nồng độ thiết kế khoảng 7% – 9% thể tích phòng, khí FM-200 không gây ngạt thở trong khoảng thời gian thoát hiểm. Điều này rất quan trọng với phòng điều khiển, phòng server có nhân sự trực ca.
• Bảo vệ thiết bị điện tử: Không dẫn điện, không để lại cặn bẩn, không làm gỉ kim loại, nên sau khi xả chỉ cần thông gió là có thể vận hành lại thiết bị (sau khi kiểm tra an toàn).
• Thời gian dập lửa cực nhanh: Giảm đáng kể nguy cơ cháy lan và hạn chế hư hỏng do nhiệt.
• Tiết kiệm diện tích lưu trữ: Bình chứa FM-200 có thể tập trung bên ngoài khu vực bảo vệ, dẫn ống tới từng phòng.

Lưu ý kỹ thuật khi thiết kế FM-200

• Phòng phải đảm bảo độ kín nhất định (door fan test) để khí không thoát ra quá nhanh.
• Hệ thống cần tính toán chính xác thể tích phòng, bố trí đầu phun để nồng độ khí phân bố đồng đều.
• Cần có cảnh báo âm thanh, ánh sáng trước khi xả, và hướng dẫn sơ tán rõ ràng.

Hệ thống chữa cháy khí CO2: Hiệu quả cao nhưng tiềm ẩn nguy cơ ngạt thở

Hệ thống chữa cháy khí CO2 được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp nặng, buồng máy tàu thủy, phòng máy không thường xuyên có người, kho hóa chất, buồng sơn… nhờ hiệu quả dập lửa mạnh và chi phí khí rẻ hơn so với FM-200.

Nguyên lý dập cháy của CO2

• Giảm nồng độ oxy xuống khoảng 12% – 15%, mức mà đám cháy không thể duy trì.
• CO2 khi xả ra có nhiệt độ rất thấp, tạo hiệu ứng làm lạnh sâu một phần vùng cháy.

Ưu điểm

• Hiệu quả cao với nhiều loại đám cháy, đặc biệt là cháy điện, cháy chất lỏng kín, buồng máy.
• Không để lại cặn, không làm bẩn thiết bị tương tự khí sạch.
• Chi phí đầu tư khí và nạp lại thường thấp hơn so với FM-200.

Rủi ro và yêu cầu an toàn bắt buộc

• CO2 làm giảm mạnh nồng độ oxy nên có thể gây ngạt, mất ý thức nhanh nếu người vẫn ở trong khu vực khi xả khí.
• Vì vậy, hệ thống CO2 toàn phần phải:

• Có cảnh báo trước khi xả: còi, đèn, thông báo bằng loa.
• Cài đặt thời gian trễ xả khí tối thiểu khoảng 20 – 30 giây để con người kịp thoát ra.
• Có biện pháp khóa cơ khí, khóa chì để tránh vận hành nhầm.
• Khu vực dùng CO2 nên là không gian không thường xuyên có người làm việc liên tục.

Khi tư vấn lựa chọn, thường ưu tiên FM-200 cho khu vực có người thường trực và giá trị thiết bị cao, còn CO2 phù hợp cho không gian kỹ thuật, buồng máy, kho hóa chất ít người ở và có thể kiểm soát chặt chẽ quy trình vận hành.

Hệ thống chữa cháy bọt foam chuyên dụng cho kho xăng dầu và hóa chất

Đối với đám cháy chất lỏng dễ cháy loại B như xăng, dầu diesel, dầu DO, dung môi công nghiệp, sơn, cồn… nước gần như vô tác dụng, thậm chí có thể làm cháy lan rộng hơn. Lúc này, hệ thống chữa cháy bọt foam là giải pháp bắt buộc cho kho xăng dầu, bồn chứa, khu pha chế dung môi, nhà máy hóa chất.

Hệ thống foam được thiết kế để tạo ra lớp bọt ổn định, phủ lên bề mặt chất lỏng cháy, vừa làm mát vừa cách ly hơi nhiên liệu và oxy.

Nguyên lý tạo màng bọt cách ly hơi nhiên liệu với oxy không khí

Bọt foam được tạo ra từ dung dịch chất tạo bọt hòa với nước, sau đó được trộn với không khí qua thiết bị tạo bọt. Cơ chế chung:

1. Nước từ trạm bơm đi qua thiết bị trộn (proportioner).
2. Dung dịch foam cô đặc (foam concentrate) được hút theo tỷ lệ định sẵn vào dòng nước.
3. Hỗn hợp nước – foam được dẫn tới đầu phun hoặc thiết bị tạo bọt, tại đó hút thêm không khí để tạo thành bọt foam nở ra nhiều lần so với thể tích ban đầu.
4. Lớp bọt phủ lên bề mặt chất lỏng, hình thành “màng foam” kín, ngăn không cho hơi nhiên liệu bốc lên gặp oxy.

Các tỷ lệ trộn dung dịch foam thường gặp

• Foam 1%: 1 lít dung dịch foam cô đặc trộn với 99 lít nước.
• Foam 3%: 3 lít dung dịch foam cô đặc trộn với 97 lít nước.
• Foam 6%: 6 lít dung dịch foam cô đặc trộn với 94 lít nước.

Tỷ lệ trộn phụ thuộc vào loại foam (AFFF, AR-AFFF…), tính chất nhiên liệu (hydrocarbon hay dung môi phân cực) và yêu cầu thiết kế. Lớp bọt phải đủ dày, ổn định để:

• Giảm nhiệt độ bề mặt chất lỏng nhờ phần nước trong foam.
• Chặn không cho hơi nhiên liệu thoát lên, cắt đứt tiếp xúc với oxy.
• Ngăn cháy bùng phát trở lại khi nguồn nhiệt đã được loại bỏ.

Phân loại hệ thống bọt foam nở thấp, nở trung bình và nở cao

Mức độ “nở” của bọt được tính bằng tỷ lệ thể tích bọt so với thể tích dung dịch ban đầu. Dựa trên đó, có thể chia thành:

Bọt foam nở thấp (Low expansion):

• Tỷ lệ nở: khoảng 2:1 đến 20:1.
• Được sử dụng rộng rãi cho hệ thống phun foam trên bồn chứa xăng dầu, máng thu dầu, bãi chứa nhiên liệu.
• Bọt đặc, nặng, có khả năng phủ kín bề mặt chất lỏng và chịu được gió nhẹ.

Bọt foam nở trung bình (Medium expansion):

• Tỷ lệ nở: khoảng 20:1 đến 200:1.
• Phù hợp với khu vực cần phủ bọt nhanh trên diện rộng, nhưng không quá cao độ.
• Được sử dụng cho kho hóa chất, khu trộn dung môi, khu vực bãi đỗ xe ngầm.

Bọt foam nở cao (High expansion):

• Tỷ lệ nở: từ 200:1 đến 1000:1 hoặc cao hơn.
• Chuyên dùng để “ngập” toàn bộ thể tích nhà kho chứa hàng hóa nguy hiểm, kho vật liệu dễ cháy, hầm mỏ, công trình ngầm.
• Bọt rất nhẹ, tạo thành “biển bọt” lấp đầy không gian, làm ngạt đám cháy và cô lập nhiên liệu.

Việc lựa chọn loại foam và mức độ nở phụ thuộc vào cấu trúc công trình, loại chất lỏng dễ cháy, yêu cầu thời gian dập tắt và điều kiện vận hành thực tế. Với kho xăng dầu, bồn chứa ngoài trời, bọt nở thấp được ưu tiên. Với nhà kho kín, nguy cơ cháy lớn, bọt nở cao là giải pháp hiệu quả.

Hệ thống màn nước ngăn cháy drencher (hệ thống xả tràn)

Hệ thống màn nước drencher là một loại hệ thống chữa cháy tự động sử dụng nước nhưng với mục tiêu chính là tạo vách ngăn nước, giảm bức xạ nhiệt và ngăn cháy lan giữa các khu vực, hơn là phun trực tiếp vào tâm đám cháy. Hệ thống này thường được ứng dụng tại ranh giới giữa hai khu vực nguy hiểm cháy nổ, mặt tiền nhà cao tầng, giếng trời, khu vực cửa cuốn và các khoang hở có nguy cơ nhận nhiệt bức xạ từ đám cháy lân cận.

Về cấu tạo, hệ thống drencher sử dụng các đầu phun mở (open nozzle) không có bóng thủy tinh hay thiết bị khóa nhiệt. Tất cả đầu phun trong khu vực chỉ phun nước khi van Deluge (van xả tràn) được kích hoạt.

Chức năng tạo vách ngăn nước chống bức xạ nhiệt lan truyền

Khi đám cháy xảy ra ở một khu vực, nhiệt lượng không chỉ tập trung tại tâm cháy mà còn lan truyền bằng bức xạ nhiệt, có thể làm các vật liệu dễ cháy xung quanh đạt tới điểm bốc cháy dù không tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa. Màn nước drencher được thiết kế để:

• Tạo một “bức tường nước” dày và liên tục tại vị trí biên giữa hai khu vực.
• Hấp thụ phần lớn bức xạ nhiệt, hạ nhiệt độ bề mặt cấu kiện bên phía được bảo vệ.
• Ngăn giọt lửa, tàn lửa bay qua gây cháy ở khu vực lân cận.

Nhờ đó, hệ thống drencher có thể thay thế hoặc bổ trợ cho tường ngăn cháy cứng trong các không gian:

• Nhà xưởng nhịp lớn cần không gian mở, khó bố trí tường ngăn cháy đặc.
• Trung tâm thương mại, khu vực giếng trời, khu thông tầng nơi khó xây tường cứng.
• Khu vực cửa cuốn giữa kho nguy hiểm cháy nổ và khu phụ trợ.

Nguyên lý xả tràn đồng loạt qua van Deluge

Hệ thống drencher được xếp vào nhóm “hệ thống xả tràn” (Deluge system). Khác với sprinkler thông thường, đường ống drencher luôn ở trạng thái khô, không có nước trong ống. Nước chỉ được cấp vào khi van Deluge mở.

Nguyên lý hoạt động cơ bản:

1. Đầu báo cháy trong khu vực cần bảo vệ phát hiện nhiệt/khói/lửa hoặc người vận hành nhấn nút kích hoạt khẩn.
2. Tín hiệu được gửi về tủ trung tâm hoặc trực tiếp đến module điều khiển van Deluge.
3. Sau khi xác nhận điều kiện kích hoạt, cuộn coil điện của van Deluge nhận xung điện (thường 24VDC), hoặc cơ cấu kích hoạt cơ khí được tác động.
4. Van Deluge mở hoàn toàn, cho phép nước với lưu lượng lớn chảy vào toàn bộ mạng ống drencher.
5. Tất cả đầu phun mở trong vùng lập tức phun nước đồng thời, tạo màn nước liên tục.

Do đặc điểm “xả tràn đồng loạt”, hệ thống drencher yêu cầu:

• Trạm bơm có công suất và áp lực lớn hơn so với sprinkler thông thường.
• Đường ống cấp nước chính phải đủ kích thước, tính toán lưu lượng đồng thời cho toàn vùng drencher.
• Hệ thống điều khiển cần tránh kích hoạt nhầm, vì sự cố xả nhầm sẽ gây tiêu hao nước và ảnh hưởng hoạt động sản xuất.

Bảng so sánh và tiêu chí lựa chọn hệ thống chữa cháy tự động phù hợp

Để lựa chọn đúng hệ thống chữa cháy tự động, cần so sánh các giải pháp phổ biến: sprinkler nước, hệ thống chữa cháy khí FM-200/CO2, hệ thống bọt foam và màn nước drencher theo các tiêu chí cơ bản.

Tiêu chí bảo vệ tài sản và tính chất vật liệu dễ cháy

Việc chọn hệ thống chữa cháy tự động không thể “một kiểu cho tất cả”. Cần căn cứ vào loại vật liệu dễ cháy chủ đạo và mức độ nhạy cảm của tài sản với nước hoặc hóa chất chữa cháy.

Kho chứa giấy, gỗ, hàng hóa thông thường:

• Sprinkler nước là lựa chọn kinh tế và hiệu quả.
• Kết hợp thêm màn nước drencher cho khu vực ranh giới nguy hiểm cao hoặc khu vực thông tầng.

Phòng máy chủ (server), trung tâm dữ liệu, phòng điều khiển trung tâm:

• Ưu tiên hệ thống chữa cháy khí sạch FM-200 để bảo vệ thiết bị điện tử và dữ liệu, hạn chế tối đa thiệt hại do nước.
• Có thể kết hợp thêm sprinkler ở khu vực phụ trợ, hành lang.

Bồn chứa xăng dầu, kho dung môi, khu pha chế:

• Bắt buộc sử dụng hệ thống chữa cháy bọt foam phù hợp với loại nhiên liệu (AFFF, AR-AFFF…).
• Có thể bổ trợ thêm hệ thống drencher bảo vệ kết cấu thép, mái che, vách tường liền kề.

Vách ngăn giữa các phân xưởng, mặt ngoài nhà xưởng gần khu vực nguy hiểm cháy nổ:

• Sử dụng màn nước drencher để tạo vách nước ngăn cháy lan, đặc biệt tại các khoang hở, cửa cuốn, ô cửa kính lớn.
• Kết hợp với tường ngăn cháy cứng và hệ sprinkler nội bộ để đạt hiệu quả tối đa.

Khi thiết kế tổng thể cho một nhà máy hoặc tòa nhà phức hợp, thường phải phối hợp nhiều loại hệ thống chữa cháy tự động để mỗi khu vực được tối ưu theo đặc thù nguy cơ cháy và giá trị tài sản cần bảo vệ.

Những câu hỏi thường gặp về hệ thống chữa cháy tự động

Trong quá trình tư vấn và vận hành, có một số thắc mắc lặp lại liên quan đến khí FM-200, khả năng dùng nước cho cháy xăng dầu và chu kỳ bảo trì hệ thống chữa cháy tự động.

Khí chữa cháy FM-200 xả ra có gây ngạt thở hoặc ngộ độc cho con người không?

Khí FM-200 ở nồng độ thiết kế tiêu chuẩn (khoảng 7% – 9% thể tích phòng) được đánh giá là an toàn cho con người trong thời gian thoát hiểm ngắn. FM-200 không làm giảm oxy xuống mức nguy hiểm như CO2, mà chủ yếu dập cháy bằng cách hấp thụ nhiệt và ức chế phản ứng chuỗi hóa học trong ngọn lửa.

Tuy nhiên, một số lưu ý an toàn vẫn cần tuân thủ:

• Không nên ở lại trong phòng đã xả khí lâu hơn thời gian cần thiết để thoát nạn.
• Cần trang bị hệ thống cảnh báo trước khi xả khí để người bên trong chủ động rời khỏi khu vực.
• Sau khi xả, cần thông gió phòng trước khi cho người quay lại làm việc bình thường.

Nếu hệ thống được thiết kế, lắp đặt và hiệu chỉnh đúng tiêu chuẩn, nguy cơ ngạt hoặc ngộ độc do FM-200 là rất thấp trong điều kiện vận hành bình thường.

Có thể dùng nước để dập đám cháy xăng dầu được không?

Tuyệt đối không sử dụng nước thuần để dập đám cháy xăng dầu và đa số chất lỏng dễ cháy khác. Có hai lý do chính:

• Xăng dầu nhẹ hơn nước nên sẽ nổi lên trên bề mặt, tiếp tục cháy và lan theo diện tích mặt nước, làm đám cháy lan rộng hơn.
• Dòng nước phun mạnh có thể làm bắn tung tóe chất lỏng cháy, gây cháy lan sang khu vực xung quanh và vào người.

Đối với đám cháy xăng dầu, bắt buộc phải dùng:

• Hệ thống chữa cháy bọt foam được thiết kế phù hợp, hoặc
• Bình chữa cháy bột BC/ABC, bình foam xách tay cho quy mô nhỏ.

Các đơn vị vận hành kho xăng dầu, kho dung môi cần được huấn luyện rõ ràng về điều này để tránh phản xạ dùng nước trong tình huống khẩn cấp.

Bao lâu phải kiểm tra bảo dưỡng hệ thống chữa cháy tự động một lần?

Để hệ thống chữa cháy tự động luôn sẵn sàng hoạt động khi có sự cố, cần tuân thủ lịch bảo trì định kỳ theo tiêu chuẩn PCCC và khuyến cáo của nhà sản xuất. Thông lệ chung:

Kiểm tra tổng thể hệ thống định kỳ 6 tháng một lần:

• Kiểm tra tình trạng đường ống, van, đầu phun, tủ trung tâm, thiết bị báo cháy.
• Mô phỏng kích hoạt thử (bằng tay hoặc chế độ test) để kiểm tra phản ứng hệ thống.

Đo áp suất bình khí hàng tháng:

• Kiểm tra đồng hồ áp suất trên bình FM-200, CO2, đảm bảo áp suất nằm trong vùng cho phép.
• Nếu áp suất giảm dưới ngưỡng, cần kiểm tra rò rỉ và nạp bổ sung.

Chạy thử trạm bơm hàng tuần:

• Chạy bơm chính và bơm dự phòng ở chế độ test để đảm bảo bơm khởi động bình thường.
• Kiểm tra áp lực, tiếng ồn, rò rỉ nước trong quá trình chạy thử.

Đối với các hệ thống đặc thù như khí FM-200, CO2, bọt foam, cần tuân thủ thêm các yêu cầu riêng về kiểm tra trọng lượng bình, kiểm tra van kích hoạt, kiểm tra nồng độ dung dịch foam… theo hướng dẫn kỹ thuật chi tiết của nhà cung cấp và tiêu chuẩn hiện hành.